Je ziet een grijze leiding bij de watermeter en denkt: is dit gewoon een oude leiding of kijk ik naar lood? In een woning van vóór 1960 is die vraag terecht. Loden leidingen kunnen lood afgeven aan het drinkwater. Gelukkig kun je zelf al een paar dingen controleren. En als je het daarna nog steeds niet zeker weet, laat je het materiaal bevestigen voordat je iets laat vervangen.
Kort antwoord: woon je in een huis van vóór 1960? Controleer dan de zichtbare waterleidingen. Loden leidingen zijn meestal grijs, wat onregelmatig van vorm en hebben vaak verdikte verbindingen in plaats van losse koppelstukken. Kun je niet alle leidingen zien of twijfel je over het materiaal? Laat het water testen of laat een loodgieter het leidingwerk controleren. Blijkt er nog lood aanwezig te zijn, dan is vervangen de oplossing.
Snel naar:
Hoe herken je loden leidingen?
Een oude leiding is niet automatisch een loden leiding. Zeker in oudere woningen kom je verschillende materialen naast elkaar tegen. Een stukje koper hier, kunststof daar en ergens nog iets waarvan niemand precies weet wanneer het is aangelegd.
Bij een loden waterleiding kun je op een aantal kenmerken letten:
De leiding is grijs. Lood heeft niet de roodbruine kleur van koper.
De leiding is wat onregelmatig van vorm. Hij kan bobbeliger of minder strak ogen dan een moderne leiding.
Verbindingen zien er anders uit. Bij oude loden leidingen zie je vaak een verdikking in de leiding in plaats van duidelijke losse koppelstukken.
De leiding klinkt dof. Tik je er voorzichtig tegenaan, dan klinkt lood doffer dan koper of staal.
Onder de buitenlaag is het metaal zilverachtig. Bij een geverfde leiding kun je op een klein zichtbaar deel voorzichtig wat verf of aanslag verwijderen.
Eén kenmerk is niet genoeg om met zekerheid te zeggen dat een leiding van lood is. Zie je meerdere kenmerken én woon je in een oudere woning, dan is het wel reden om verder te controleren.
Welke woningen kunnen nog loden leidingen hebben?
Het bouwjaar is de makkelijkste eerste controle. Loden drinkwaterleidingen werden vanaf 1960 niet meer aangelegd. Woon je in een woning van na 1960, dan hoef je normaal gesproken dus niet te verwachten dat er nog oorspronkelijke loden drinkwaterleidingen aanwezig zijn.
Bij woningen van vóór 1960 ligt dat anders. Vooral in huizen van vóór 1945 werd lood veel gebruikt. Tussen 1945 en 1960 kwam het ook nog voor.
Maar bouwjaar alleen vertelt niet het hele verhaal.
Een huis uit 1930 kan inmiddels compleet nieuwe leidingen hebben. Andersom kan bij een verbouwing alleen het zichtbare gedeelte zijn vernieuwd, terwijl onder de vloer, achter een muur of tussen de watermeter en keuken nog een oud stuk is blijven zitten.
Zie je bij de watermeter een moderne leiding? Dan weet je dus nog niet automatisch dat de rest van het huis ook loodvrij is.
Hoe kun je zelf controleren of je loden leidingen hebt?
Je hoeft niet meteen de halve vloer open te halen. Begin met wat je zonder breekwerk kunt controleren.
1. Zoek het bouwjaar van de woning op
Is de woning gebouwd na 1960? Dan is de kans op oorspronkelijke loden drinkwaterleidingen zeer klein. Bij een ouder huis ga je verder kijken.
2. Zoek de watermeter
Kijk rond de watermeter en volg waar mogelijk de leiding die de woning in loopt. De meterkast, kelder, kruipruimte of ruimte onder de trap zijn logische plekken om te beginnen.
3. Bekijk de kleur en vorm
Let op een grijze, wat onregelmatige leiding met verdikte verbindingen. Vergelijk hem eventueel met de koper- of kunststofleidingen die je elders in huis ziet.
4. Kijk of delen van het leidingwerk ooit zijn vervangen
Een nieuwe keuken of badkamer betekent niet automatisch dat alle leidingen zijn vervangen. Vraag bij een vorige eigenaar, verhuurder of aannemer wat er precies tijdens eerdere verbouwingen is gedaan.
5. Controleer ook de niet-zichtbare delen
Daar wordt het lastiger. Leidingen kunnen onder vloeren en achter wanden verdwijnen. Als je alleen het eerste en laatste stukje kunt zien, kun je niet met zekerheid vaststellen welk materiaal ertussen zit.
6. Laat bij twijfel het water of leidingwerk controleren
Kom je er zelf niet uit? Dan kun je het drinkwater door een geschikt laboratorium op lood laten testen. Een loodgieter kan daarnaast beoordelen welk leidingmateriaal aanwezig is en welke delen eventueel vervangen moeten worden.
Je hoeft dus niet eerst zelf te bewijzen dat iedere meter leiding van lood is. Twijfel is genoeg reden om het te laten controleren.
Laat een loodgieter je leidingwerk controleren →
Wat moet je doen als je loden leidingen vermoedt?
Er zit een verschil tussen vermoeden en zekerheid.
Je vermoedt dat een leiding van lood is
Controleer eerst het bouwjaar, de zichtbare leidingen en eventuele informatie over eerdere renovaties. Kun je daarna nog steeds niet vaststellen welk materiaal er ligt? Laat het onderzoeken.
Je weet dat er loden leidingen zijn
Dan is vervangen het advies. Lood kan vanuit de leiding in het drinkwater terechtkomen. Doorspoelen kan de hoeveelheid lood tijdelijk verminderen, maar maakt een loden leiding niet loodvrij.
Zolang de leidingen nog niet zijn vervangen, is het verstandig om voor drinken en het bereiden van eten ander veilig drinkwater te gebruiken. Dat is extra belangrijk voor zwangere vrouwen, baby's en jonge kinderen.
Koken helpt niet: lood verdwijnt niet door het water te verwarmen.
Je woont in een huurwoning
Meld het bij de verhuurder. De eigenaar van de woning is verantwoordelijk voor de leidingen in de woning. Het drinkwaterbedrijf is verantwoordelijk voor zijn deel van de aansluiting buiten de woning.
Kun je loden leidingen zelf vervangen?
Een leiding bekijken kun je prima zelf.
Een complete drinkwaterleiding vervangen is iets anders.
Daarvoor moet het water worden afgesloten, moet worden bepaald welke delen precies moeten verdwijnen en moeten nieuwe verbindingen waterdicht worden aangelegd. Soms zitten leidingen onder een vloer, in een koof of achter tegels. Dan komt er ook breek- en herstelwerk bij kijken.
Daarnaast is er bij oude woningen nog een aandachtspunt: metalen waterleidingen kunnen in het verleden onderdeel zijn geweest van de elektrische aarding. Wordt zo'n leiding door kunststof vervangen, dan moet worden gecontroleerd of de aarding van de woning nog correct is.
Zelf controleren: prima. Zelf een onbekend oud leidingnet openmaken: meestal niet de handigste plek om te experimenteren.
Loden leiding laten beoordelen of vervangen →
Wat doet een loodgieter bij loden leidingen?
Bij een oude woning begint een goede klus niet met zagen. Eerst moet duidelijk zijn wat er precies ligt.
Het leidingwerk bekijken. De loodgieter controleert de zichtbare leidingen en het traject door de woning.
Het materiaal en de omvang bepalen. Gaat het om één oud leidingdeel of loopt er op meerdere plaatsen nog lood?
De bereikbaarheid bespreken. Liggen leidingen vrij, in de kruipruimte, achter een wand of onder de vloer?
De vervanging uitvoeren. De oude delen worden vervangen door geschikt modern leidingmateriaal.
Het systeem controleren. Na afloop worden aansluitingen en verbindingen gecontroleerd op lekkage en goede werking.
Juist stap twee is belangrijk. Je wilt voorkomen dat één zichtbaar stuk wordt vervangen terwijl er verderop nog een oud gedeelte achterblijft.
Wat zien we terug in echte reviews over leidingwerk?
Bij leidingwerk is vooraf niet altijd zichtbaar wat er achter een wand, vloer of keukenkastje tevoorschijn komt. Daarom noemen klanten in reviews vooral duidelijke uitleg, meedenken en netjes werken als belangrijke punten.
Op het moment van schrijven wordt leidingwerk via Zoofy beoordeeld met 4,7 van de 5 sterren uit 482 recensies.
In de reviews van uitgevoerde Zoofy-klussen zit ook een situatie die precies bij dit artikel past:
“Loden leidingen moesten vervangen worden. Geweldige service en ook nog eens snel!”
Andere ervaringen met leidingwerk laten hetzelfde patroon zien: klanten waarderen het wanneer de loodgieter uitlegt wat hij aantreft, meedenkt over de beste oplossing en vooraf aangeeft wanneer er meer leidingwerk of materiaal nodig blijkt dan aanvankelijk gedacht.
Dat laatste is bij een oud huis misschien nog wel het belangrijkst. Je weet vooraf dat de leidingen oud zijn. Je weet alleen niet altijd hoeveel ervan.
Wat kost het vervangen van loden leidingen?
Daar is geen zinvol vast bedrag voor te noemen zonder de situatie te zien. Het vervangen van één goed bereikbare leiding is iets heel anders dan een leidingnet dat onder vloeren en achter muren loopt.
De kosten hangen vooral af van:
hoeveel meter leiding vervangen moet worden;
waar de leidingen liggen;
of vloeren, wanden of tegels geopend moeten worden;
welk nieuw leidingmateriaal wordt gebruikt;
hoeveel aansluitingen opnieuw gemaakt moeten worden;
of na afloop aanvullend herstelwerk nodig is.
Heb je vooral behoefte aan een indicatie? Bekijk dan de kosten van waterleidingen aanleggen of de actuele kosten van een loodgieter.
Kun je loden leidingen gewoon laten zitten?
Het vervelende aan een loden waterleiding is dat je niet per se iets merkt.
Geen plas water.
Geen rare piep.
Geen leiding die iedere ochtend vriendelijk meldt dat hij uit 1932 komt.
Het probleem is dat lood vanuit de leiding in het drinkwater terecht kan komen. Daarom adviseren onder andere het RIVM en de overheid om aanwezige loden drinkwaterleidingen te vervangen.
Doorspoelen is hooguit een tijdelijke maatregel. Het verandert niets aan het materiaal van de leiding zelf.
Weet je dat er lood zit? Dan is vervangen uiteindelijk de logische oplossing.
Hoe voorkom je dat er na vervanging toch ergens lood achterblijft?
Laat niet alleen het makkelijk zichtbare gedeelte bekijken. Bespreek met de loodgieter het volledige traject vanaf de watermeter naar de verschillende tappunten.
Vraag daarbij:
welke oude leidingdelen zichtbaar zijn;
welke delen uit het zicht verdwijnen;
of bekend is wat tijdens eerdere renovaties is vervangen;
of het drinkwaterbedrijf het gedeelte vóór de watermeter al heeft vervangen;
of na vervanging nog iets aan de elektrische aarding moet gebeuren.
Dan voorkom je dat je een prachtig nieuw stuk leiding hebt met ergens onder de vloer nog een klein historisch souvenir.
Veelgestelde vragen over loden leidingen
Vanaf welk bouwjaar kunnen er loden leidingen in huis zitten?
Vooral woningen van vóór 1960 kunnen nog loden drinkwaterleidingen hebben. In huizen van vóór 1945 was het gebruik van lood bijzonder gangbaar.
Hoe weet ik zeker of een leiding van lood is?
De grijze kleur, onregelmatige vorm en verdikte verbindingen zijn aanwijzingen. Kun je het niet goed zien of zitten leidingen weggewerkt? Laat dan het leidingwerk beoordelen of het water door een geschikt laboratorium testen.
Kan een huis deels loden en deels nieuwe leidingen hebben?
Ja. Dat komt juist bij verbouwde oudere woningen voor. Een keuken of badkamer kan nieuw leidingwerk hebben terwijl elders nog een oud gedeelte aanwezig is.
Is doorspoelen voldoende bij loden leidingen?
Nee. Doorspoelen kan de hoeveelheid lood in stilstaand water verminderen, maar verwijdert de bron niet. Voor een structurele oplossing moeten de loden leidingen worden vervangen.
Verdwijnt lood als ik het water kook?
Nee. Het koken van water verwijdert het lood niet.
Wie is verantwoordelijk voor loden leidingen in een huurhuis?
De eigenaar of verhuurder is verantwoordelijk voor de leidingen in de woning. Vermoed je loden leidingen in een huurwoning, meld dit dan bij de verhuurder en vraag om onderzoek en zo nodig vervanging.
Welke vakman vervangt loden leidingen?
Een loodgieter kan het leidingwerk beoordelen en de oude drinkwaterleidingen vervangen. Bij oudere woningen kan afhankelijk van de situatie ook controle van de elektrische aarding nodig zijn.
Loden leidingen gevonden? Laat het leidingwerk controleren
Een grijze leiding in een oud huis hoeft niet meteen een groot project te betekenen. Maar blijven twijfelen terwijl je iedere dag hetzelfde kraanwater gebruikt, schiet ook niet erg op.
Laat eerst vaststellen wat er ligt. Moet er iets vervangen worden, dan weet je daarna ook precies welk deel van het leidingwerk aangepakt moet worden.
Via Zoofy boek je een loodgieter voor het leidingwerk op een moment dat jou uitkomt. De vakman kan de situatie beoordelen, de vervanging met je bespreken en het leidingwerk uitvoeren.
Ik ben Wilm, bouw & klus expert bij Zoofy, met jarenlange ervaring in de bouw en renovatiesector. Door de jaren heen heb ik talloze klussen begeleid, van kleine onderhoudswerken tot complete verbouwingen. Die praktijkervaring heeft me geleerd hoe belangrijk transparantie in prijs en kwaliteit is bij elke klus.
Binnen Zoofy deel ik mijn kennis over bouwkosten, prijsbepaling en het slim vergelijken van klussen. Of het nu gaat om de kosten van een schilder, het uurtarief van een loodgieter of de prijs voor een complete badkamerverbouwing, ik help je begrijpen wat een eerlijke prijs is en waar je op moet letten.
Mijn doel is om klussen inzichtelijk te maken, zodat iedereen weet waar zijn geld naartoe gaat. Door actuele prijsinformatie te combineren met praktijkervaring, maak ik het eenvoudiger om de juiste vakman te vinden, zonder verrassingen achteraf.