De rookmelder hangt. Mooi. Alleen: wanneer heb je hem voor het laatst getest? En die stekkerdoos achter de kast, met nog een stekkerdoos erin?
Brandveiligheid zit meestal niet in één grote ingreep, maar in een heleboel kleine dingen die je wel of niet doet. Veel daarvan kun je zelf. Rookmelders testen. Filters schoonmaken. Beschadigde snoeren vervangen. Je vluchtroute vrijhouden.
Bij elektra, gas en rookafvoer houdt het zelf klussen juist vrij snel op. In deze blog lees je wat je zelf kunt controleren, wanneer je beter niets meer aanraakt en welke vakman je nodig hebt.
Snel naar:
Hoe maak je je huis brandveiliger?
Een brandveilig huis begint met twee dingen: de kans op brand kleiner maken en zorgen dat je snel wordt gewaarschuwd en veilig naar buiten kunt als het toch misgaat.
Dit kun je zelf doen:
rookmelders regelmatig testen;
controleren of je rookmelders op de juiste plekken hangen;
een CO-melder plaatsen bij een cv-ketel, geiser, gashaard of andere verbrandingsinstallatie;
stekkerdozen, stekkers en snoeren controleren op beschadigingen;
geen stekkerdozen aan elkaar koppelen;
filters van wasdroger en afzuigkap schoonhouden;
accu's en apparaten veilig opladen;
kaarsen en andere warmtebronnen vrijhouden van brandbaar materiaal;
je hal, trap en andere vluchtroutes vrijhouden;
met je huisgenoten afspreken hoe je bij brand naar buiten gaat.
Dit laat je doen:
problemen met stopcontacten, schakelaars of vaste bedrading onderzoeken;
een verouderde of overbelaste groepenkast controleren of vervangen;
werk aan een cv-ketel, geiser, gaskachel of gashaard uitvoeren;
een schoorsteen reinigen en inspecteren;
technische problemen met een rookgasafvoer oplossen;
een thuisbatterij of andere zware elektrische installatie installeren.
De simpele vuistregel: kijken, testen en schoonhouden kan vaak zelf. Aan gas, vaste elektra of rookgasafvoer sleutelen niet.
Rookmelders en CO-melders: klein apparaat, behoorlijk belangrijke taak
Een rookmelder is zo'n apparaat waar je vooral blij mee bent als je hem nooit nodig hebt. Daardoor is het verleidelijk om hem na het ophangen jarenlang te negeren.
In Nederland moet op iedere woonverdieping een rookmelder aanwezig zijn. Denk aan een verdieping met een woonkamer, slaapkamer of keuken. De eigenaar van de woning is verantwoordelijk voor het plaatsen ervan.
Dit kun je zelf doen
test je rookmelders iedere maand met de testknop;
controleer de houdbaarheids- of vervangdatum;
houd de melder stofvrij;
hang hem bij voorkeur aan het plafond in de hal of overloop;
houd voldoende afstand tot muren, hoeken, ventilatieopeningen en lampen;
overweeg gekoppelde rookmelders wanneer je meerdere verdiepingen hebt.
Heb je een cv-ketel, geiser, gashaard, gaskachel, houtkachel of open haard? Plaats dan ook een CO-melder. Koolmonoxide kun je niet zien of ruiken.
Let bij een CO-melder goed op de voorgeschreven plaats. Een CO-melder hang je niet automatisch op dezelfde plek als een rookmelder. Volg daarom de handleiding en het plaatsingsadvies van de Brandweer.
Wanneer laat je het doen?
Een eenvoudige rookmelder op batterijen kun je meestal prima zelf ophangen. Moeten melders op de vaste stroomvoorziening worden aangesloten, wil je meerdere melders koppelen of weet je niet waar ze het beste kunnen hangen? Dan kan een elektricien dit voor je regelen.
Rookmelder laten plaatsen door een vakman →
Brandveiligheid in de keuken: blijf vooral in de buurt van die pan
Je zet iets op het vuur en denkt ondertussen nog even de was op te hangen. Of een mailtje te beantwoorden. Of één ding boven te pakken.
De pan heeft daar helaas geen mening over.
Blijf daarom in de buurt wanneer je kookt. Maak ook het filter van de afzuigkap regelmatig schoon. Vet dat zich daarin ophoopt kan bij brand vlam vatten.
Vlam in de pan?
Gebruik nooit water om brandende olie of vet te blussen.
Doe dit:
zet de warmtebron uit als je dit veilig kunt doen;
schuif een passende deksel van je af over de pan;
zet de afzuigkap uit;
laat de pan staan en goed afkoelen;
verplaats de brandende pan niet.
Krijg je het vuur niet direct onder controle of ontstaat er veel rook? Ga naar buiten en bel 112. Een pan is vervangbaar. Jij wat minder makkelijk.
Stekkerdozen, elektrische apparaten en accu's veilig gebruiken
Een beetje warmte bij een oplader is normaal. Een stopcontact dat heet wordt, knettert of naar verbrand plastic ruikt niet.
Controleer elektrische apparatuur daarom niet alleen wanneer iets het niet meer doet. Juist de signalen voordat het stukgaat zijn belangrijk.
Dit kun je zelf controleren
zijn stekkers en snoeren onbeschadigd?
zijn stekkerdozen schoon en niet verkleurd?
staan apparaten vrij genoeg om warmte kwijt te kunnen?
is het pluizenfilter van de wasdroger schoon?
zijn ventilatieopeningen van apparaten vrij van stof?
zijn stekkerdozen niet aan andere stekkerdozen gekoppeld?
Sluit apparaten die veel vermogen gebruiken bij voorkeur rechtstreeks aan op een wandcontactdoos en let op het maximale vermogen van een stekkerdoos.
Accu's en opladers
We laden tegenwoordig nogal wat op. Telefoon. Laptop. Gereedschap. Stofzuiger. Elektrische fiets. Soms allemaal tegelijk.
Gebruik een geschikte oplader, leg een apparaat tijdens het laden op een stabiele en bij voorkeur onbrandbare plek en laad een beschadigde of vervormde accu niet verder op. Laad grotere accu's bij voorkeur op wanneer je aanwezig bent en zorg dat er een rookmelder in de buurt hangt.
Dit is geen doe-het-zelfsignaal
Stop met het gebruiken van een elektrisch onderdeel wanneer:
een stopcontact, schakelaar of stekker opvallend warm wordt;
je brandlucht of gesmolten plastic ruikt;
je geknetter of gezoem hoort;
je vonken ziet;
er bruine of zwarte verkleuring ontstaat;
een zekering of aardlekschakelaar steeds opnieuw uitschakelt.
Kun je veilig bepalen op welke groep het probleem zit? Schakel die groep dan uit en gebruik het onderdeel niet verder. Ga niet zelf op zoek naar een losse draad.
Laat een elektricien de elektra controleren →
Flikkeren lampen, worden schakelaars warm of hoor je geknetter? Lees dan ook wat je kunt doen bij flikkerende lampen en problemen met de elektra.
Zorg dat je ook echt naar buiten kunt
Een werkende rookmelder waarschuwt je. Daarna moet je nog wel naar buiten kunnen.
Bij brand kan een woning snel vol rook komen te staan. De Brandweer waarschuwt dat je soms maar enkele minuten hebt om veilig buiten te komen. Midden in de nacht is dan niet het ideale moment om te ontdekken dat de gang vol dozen staat en niemand weet waar de voordeursleutel ligt.
Controleer daarom:
of hal, overloop en trap vrij zijn;
of de buitendeur snel geopend kan worden;
of iedereen weet waar de sleutels liggen;
welke route je vanuit slaapkamers naar buiten neemt;
wie kinderen, ouderen of huisdieren helpt;
waar je buiten met elkaar afspreekt.
Loop de route eens door. Liefst zonder eerst het hele huis opnieuw te hoeven inrichten.
Wat kun je zelf doen en wat moet je laten doen?
Rookmelder
Zelf: testen, schoonmaken, batterijmodel plaatsen en vervangen volgens de handleiding.
Laten doen: aansluiting op vaste elektra, complex gekoppelde systemen of wanneer je niet veilig bij de juiste montageplek kunt.
Stopcontacten en elektrische installatie
Zelf: visueel controleren, beschadigde losse verlengsnoeren en stekkerdozen vervangen en apparaten loskoppelen wanneer iets niet goed voelt.
Laten doen: stopcontacten openen, vaste bedrading repareren, nieuwe groepen aanleggen, de groepenkast aanpassen of een storing in de installatie onderzoeken.
Heb je een oude stoppenkast, te weinig groepen of terugkerende elektrische problemen? Laat dan eerst de installatie beoordelen. Zo voorkom je dat je alleen het zichtbare probleem oplost terwijl de oorzaak blijft zitten.
Groepenkast laten controleren of vervangen →
CV-ketel, geiser, gaskachel en gashaard
Hier is de grens duidelijker. Werk aan gasverbrandingsinstallaties is geen doe-het-zelfklus. Installatie, onderhoud en reparatie moeten worden uitgevoerd door een CO-vrij gecertificeerd bedrijf.
Je kunt zelf wel controleren of een CO-melder aanwezig is, of ventilatieopeningen vrij zijn en of je afwijkingen ziet of ruikt. Het toestel zelf openmaken of eraan sleutelen laat je over aan een gecertificeerde installateur.
Open haard, houtkachel en schoorsteen
Gebruik je een houtkachel of open haard? Dan adviseert de Brandweer om de schoorsteen minimaal één keer per jaar te laten vegen. Hoe vaak precies nodig is, hangt ook af van hoe intensief je stookt.
Zelf kun je as veilig verwijderen, schoon en droog hout gebruiken en de ruimte rondom de kachel vrijhouden. Het reinigen en inspecteren van het rookkanaal laat je beter aan een schoorsteenveger over.
Wanneer moet je snel een vakman inschakelen?
Niet ieder oud stopcontact betekent direct gevaar. Maar sommige signalen zijn geen goede kandidaten voor het lijstje 'volgend weekend even naar kijken'.
Laat een probleem snel controleren bij:
brandlucht zonder duidelijke oorzaak;
warme of verkleurde stopcontacten en schakelaars;
vonken of geknetter;
zekeringen of aardlekschakelaars die steeds uitschakelen;
beschadigde of oude bedrading;
rook die vanuit een kachel of haard de kamer in komt;
problemen met de rookgasafvoer;
een cv-ketel of ander gastoestel dat storingen geeft;
een schoorsteen die lang niet is geveegd.
Gaat een CO-melder af, zie je rook of is er daadwerkelijk brand? Dan is de vakman niet je eerste telefoontje. Zorg dat iedereen naar buiten gaat en bel 112 vanaf een veilige plek.
Welke vakman heb je nodig voor brandveiligheid in huis?
Elektricien
Voor problemen met vaste elektra, warme stopcontacten, storingen, bedrading en de groepenkast heb je een elektricien nodig. Een elektricien kan ook rookmelders installeren en de elektrische installatie controleren.
CV-monteur / gecertificeerd installatiebedrijf
Voor onderhoud en reparatie aan een cv-ketel, geiser, gaskachel of gashaard is een CO-vrij gecertificeerd installatiebedrijf nodig.
Kachelspecialist of schoorsteenveger
Voor een houtkachel, open haard, rookkanaal of vervuilde schoorsteen schakel je een kachelspecialist of schoorsteenveger in.
Wat moet je doen als er toch brand ontstaat?
Brandveiligheid gaat niet alleen over voorkomen. Je moet ook weten wat je doet als het toch misgaat.
waarschuw de andere mensen in huis;
ga zo snel mogelijk naar buiten;
sluit deuren achter je wanneer dat kan;
ga niet terug naar binnen om spullen te halen;
bel buiten of vanaf een veilige plek 112;
vertel de brandweer of er nog mensen of dieren binnen zijn.
Een kleine beginnende brand kun je alleen proberen te blussen wanneer dat zonder gevaar kan en je vluchtroute vrij blijft. Ontstaat er veel rook of breidt de brand zich uit? Wegwezen.
Bij een vlam in de pan gebruik je geen water. Deksel erop, warmtebron uit als dat veilig kan en de pan laten staan.
Checklist: is jouw huis brandveilig?
Loop deze lijst eens door. Kost minder tijd dan de gemiddelde zoektocht naar een oplader die iemand 'echt net nog had'.
Op iedere woonverdieping hangt een werkende rookmelder.
De rookmelders worden maandelijks getest.
Bij verbrandingstoestellen hangt een geschikte CO-melder.
Hal, trap en andere vluchtroutes zijn vrij.
Iedereen weet hoe hij of zij naar buiten moet.
Stekkerdozen zijn niet doorgelust.
Snoeren, stekkers en stopcontacten zijn niet beschadigd of verkleurd.
Het filter van de wasdroger wordt regelmatig schoongemaakt.
Het filter van de afzuigkap is schoon.
Accu's worden op een veilige plek opgeladen.
Kaarsen en warmtebronnen staan vrij van brandbaar materiaal.
De cv-ketel of andere gasinstallatie krijgt periodiek onderhoud.
De schoorsteen wordt bij gebruik minimaal jaarlijks gecontroleerd en geveegd.
Alles afgevinkt? Mooi. Dan hoef je voorlopig vooral te zorgen dat niemand alsnog drie verlengsnoeren in elkaar steekt omdat het stopcontact twintig centimeter te ver weg zit.
Veelgestelde vragen over brandveiligheid in huis
Hoeveel rookmelders zijn verplicht in huis?
Er moet minimaal een rookmelder hangen op iedere verdieping waar zich een woonkamer, slaapkamer of keuken bevindt. In de praktijk is het verstandig rookmelders vooral zo te plaatsen dat ze je tijdig waarschuwen op je vluchtroute.
Hoe vaak moet je een rookmelder testen?
De Brandweer adviseert om rookmelders iedere maand te testen. Controleer daarnaast de vervangdatum en houd de melder stofvrij.
Heb je naast een rookmelder ook een CO-melder nodig?
Heb je een cv-ketel, geiser, gaskachel, gashaard, houtkachel of open haard, dan adviseert de Brandweer een CO-melder. Let goed op de juiste plaatsing, want die verschilt van die van een gewone rookmelder.
Hoe vaak moet je een schoorsteen laten vegen?
De Brandweer adviseert minimaal één keer per jaar. Stook je vaak, dan kan vaker onderhoud nodig zijn. Bespreek dit met de schoorsteenveger.
Mag je zelf onderhoud aan een cv-ketel doen?
Werk aan een gasverbrandingsinstallatie zoals een cv-ketel, geiser, gaskachel of gashaard moet worden uitgevoerd door een CO-vrij gecertificeerd bedrijf. Zelf het toestel openmaken en eraan werken is dus geen doe-het-zelfklus.
Wanneer moet je een elektricien bellen vanwege brandgevaar?
Bij brandlucht, warme of verkleurde stopcontacten, geknetter, vonken of een groep die steeds uitvalt. Gebruik het betreffende onderdeel niet verder en laat de oorzaak onderzoeken.
Brandveiligheidsklus laten uitvoeren via Zoofy
Een rookmelder testen kun je zelf. Een pluizenfilter schoonmaken ook. Maar als het om de vaste elektra, de groepenkast, een gasinstallatie of je rookkanaal gaat, is improviseren een minder goed plan.
Via Zoofy kun je direct de klus kiezen die nodig is:
Je kiest de klus en het moment. Zoofy regelt de vakman. Dan is dat ook weer veilig geregeld.
Ik ben Wilm, bouw & klus expert bij Zoofy, met jarenlange ervaring in de bouw en renovatiesector. Door de jaren heen heb ik talloze klussen begeleid, van kleine onderhoudswerken tot complete verbouwingen. Die praktijkervaring heeft me geleerd hoe belangrijk transparantie in prijs en kwaliteit is bij elke klus.
Binnen Zoofy deel ik mijn kennis over bouwkosten, prijsbepaling en het slim vergelijken van klussen. Of het nu gaat om de kosten van een schilder, het uurtarief van een loodgieter of de prijs voor een complete badkamerverbouwing, ik help je begrijpen wat een eerlijke prijs is en waar je op moet letten.
Mijn doel is om klussen inzichtelijk te maken, zodat iedereen weet waar zijn geld naartoe gaat. Door actuele prijsinformatie te combineren met praktijkervaring, maak ik het eenvoudiger om de juiste vakman te vinden, zonder verrassingen achteraf.